Eind 2021 won longverpleegkundige Tjitske Holtrop de Johanna Diepeveen Speekenbrink wetenschapsprijs. Tjitske onderzocht de haalbaarheid van de Copiloot app. De Copiloot app is een applicatie die Chronische obstructive longziektepatiënten (COPD) ondersteunt bij het kunnen herkennen van een longaanval en hier tijdig en adequaat op kunnen reageren. Verpleegkundig onderzoek is, ook in het MCL, steeds meer in opkomst. Wat dreef Tjitske tot het doen van onderzoek? En waarom is verpleegkundig onderzoek zo waardevol?
‘Het mooie aan het doen van verpleegkundig onderzoek is dat je onderzoek kan doen naar praktijkvoering die direct impact heeft op de patiënt en dat vanuit jouw eigen professionele deskundigheid’, aldus Tjitske. In 2016 startte Tjitske met de opleiding tot
verplegingswetenschapper. Momenteel werkt Tjitske twee dagen als longverpleegkundige op de polikliniek en twee dagen als verpleegkundig onderzoeker. Haar afstudeeronderzoek stond in het kader van de Copiloot app voor COPD-patiënten. Als longverpleegkundige heeft Tjitske geregeld te maken met patiënten met de aandoening COPD. Tjitske: ‘De Copiloot app ondersteunt bij het zelf managen van klachten van COPD, zoals bijvoorbeeld benauwdheid. Dit is bij COPDpatiënten erg belangrijk, ik zie dit dan ook dagelijks terug in de praktijk.’
PROMOTIETRAJECT
Het onderzoek naar de Copiloot app was onderdeel van een promotietraject vanuit het UMCU. Voorheen was het zo dat COPD-patiënten gebruik maakten van een papieren actieplan, dit papieren plan is destijds ontwikkeld door Jaap Trappenburg. De Copiloot app is een app die COPD-patiënten moet ondersteunen in het herkennen van een longaanval. Tjitske: ‘Het is belangrijk voor COPD-patiënten om vroegtijdig een longaanval te herkennen, om zo gezondheidsachteruitgang te voorkomen. Van de Copiloot was al een prototype ontwikkeld. Aan dit prototype heb ik een haalbaarheidsonderzoek onder zorgprofessionals gekoppeld. Eerder was er al een
haalbaarheidsonderzoek gedaan onder patiënten. Maar voordat je start met de pilot wil je weten hoe zijn en wat er beter kan. Zorgprofessionals zijn namelijk onmisbaar in het uitrollen van de app. Zij moeten COPD-patiënten helpen bij het installeren,
personaliseren en evalueren van de app.’
EERSTE, TWEEDE, DERDELIJNS
Tjitske deed hybride onderzoek. Dit betekent dat zorgprofessionals uit de eerste, tweede en derdelijn de app getest hebben. Tjitske: ‘Door middel van een
fictieve opdracht gingen zorgprofessionals zoals huisartsen, praktijkverpleegkundigen, longartsen, longverpleegkundigen en medewerkers van revalidatiecentra aan de slag. Vervolgens heb ik hen geïnterviewd over hun perceptie van de haalbaarheid.
Zo vroeg ik onder andere of de app goed te gebruiken was, wat belemmerende factoren waren en wat zij nog meer nodig hadden om de app succesvol te kunnen
gebruiken.
’VROEGTIJDIG HERKENNEN
De Copiloot moet er voor zorgen dat COPD patiënten vroegtijdig verslechtering van hun symptomen herkennen. De app bestaat uit een kalenderfunctie voor het zelfmonitoren van klachten en een actieplan die samen met de zorgverlener is ingevuld. Patienten kunnen in de kalender hun klachten zelf monitoren. Wanneer klachten afwijken van wat ze normaal voelen geeft het actieplan aan welke acties zij moeten nemen. Door de app monitoren patiënten zelf hun klachten en krijgt men inzicht in hun symptomen. Ook wel ‘learning by doing’ genoemd. Tjitske: ‘Zo krijgen de COPD-patiënten inzicht in hun klachten. Wat is normaal en wat is achteruitgang? Door zelf zijn/haar klachten te monitoren kan de patiënt zelf ook doelgericht actie
ondernemen. In de app zit ook een kalenderfunctie. Men kan dus per dag aangeven hoe hij/zij zich voelt. Hierdoor kan er op het spreekuur met de zorgprofessional een veel doelgerichter gesprek gevoerd worden met de patiënt. Daarnaast hopen we
natuurlijk dat opnames voorkomen kunnen worden. Soms is namelijk het inzetten van een extra pufje of een ander middel al voldoende om achteruitgang tegen te
gaan. Door de app kunnen we tijdig op deze ontwikkelingen inspelen.’
JOHANNA DIEPEVEEN-SPEEKBRINK WETENSCHAPSPRIJS
Tjitske Holtrop werd voor haar onderzoek door haar begeleider, Yvonne Korpershoek, genomineerd voor de Johanna Diepeveen-Speekenbrink wetenschapsprijs. Deze prijs wordt toegekend aan iemand die is afgestudeerd binnen de verplegingswetenschappen en die heeft bijgedragen aan een onderzoek en bijhorend
artikel met hoogwaardige kwaliteit. Tjitske: ‘Dit betekent dat je het onderzoek heel gedegen aangepakt hebt. Tjitske haar begeleider, Yvonne, is uiteindelijk ook
gepromoveerd op het onderzoek. Zij heeft de Copiloot app vanaf het begin af aan opgebouwd, op basis van wetenschappelijke en pedagogische inzichten en met
input van de patiënt.’ Het winnen van de prijs vond Tjitske een hele eer. Het meest trots is zij op de aanbeveling die Tjitske kreeg van Yvonne. Zo werd onder andere haar houding en professionaliteit erg gewaardeerd. Tjitske: ‘Dat geeft een extra zetje in de rug om je nog meer te willen inzetten voor het doen van verpleegkundig wetenschappelijk onderzoek.’ Want verpleegkundig onderzoek is volgens Tjitske vooral heel erg leuk. Tjitske: ‘Maar ook omdat ons perspectief heel erg waardevol is. Het doen van verpleegkundig onderzoek heeft heel veel voordelen voor de beroepsvoering en de praktijkvoering van ons vak. Dit is direct merkbaar voor de patiënt en dat geeft mij heel veel energie.’
Note: bij de verdere ontwikkeling van de app is Tjitske niet
betrokken. Zie voor meer informatie over de Copiloot
applicatie op: https://www.panton.nl/portfolio/longaanvalapp-copd
